Sprawozdanie problemowe z II spotkania konsultacyjnego Synodu

 

CZĘŚĆ PIERWSZA. Podziały w Kościele

Z wypowiedzi wielu uczestników spotkania konsultacyjnego można zebrać pewne uwagi wstępne sprowadzające się do stwierdzeń, że pewne podziały w Kościele są nieuniknione – bo człowiek jest grzeszny, a Kościół, wspólnota grzesznych, jest w drodze do jedności. Na ziemi nigdy nie będzie doskonałej jedności, życia bez podziałów. Przeszkadza w tym grzech pychy, pragnienie władzy i dominacji oraz przypisywanie racji wyłącznie sobie. Z drugiej strony, konieczne jest wyróżnienie takiego rodzaju różnorodności, która nie zaprzecza jedności, lecz ją wzbogaca.

Konsultacje pokazały podziały jako cechę naszych czasów – niespotykane podziały w rodzinie, w społeczeństwie, w samym człowieku – a także w Kościele, a te w pewnym stopniu przezwyciężyły chęć wspólnoty do dążenia do jedności.

Przyczyny podziałów związane ze współczesnymi czasami.
Uczestnicy spotkania wskazali wiele przyczyn podziałów, które wiążą się ze zmianami społecznymi i kulturowymi, jakie dokonały się na początku XXI wieku.

Podział „pokoleniowy”. Ten problem jest ponadczasowy: wzajemne niezrozumienie między młodym a starszym pokoleniem, a jednak w ostatnich czasach to niezrozumienie wydaje się o wiele bardziej widoczne, również przez rozwój nowych technologii i zmiany społeczne. W konsultacjach wzięli udział przedstawiciele głównie pokolenia starszych, którzy wskazali wśród młodych m. in. modę na to, by się wyróżniać: „pokolenie płatków śniegu”. Młodzi posiadają różne światopoglądy, kody kulturowe i jedynym sposobem na ich pokonanie jest wspólne przeżycie obecności Boga.

Utrata źródeł tożsamości. Dzisiaj dzieci, ludzie nie odwołują do doświadczenia swoich rodziców.

Sprawy społeczne. Chodzi o stosunek do uchodźców, migrantów, mniejszości, np. LGBT+, kwestia tolerancji (bądź oskarżenia o jej brak), zróżnicowane podejście do pandemii, szczepień, obowiązku szczepień. Bardzo często te podziały wynikają ze światopoglądu politycznego, ale odzwierciedla się on również wśród wiernych, a nawet duchownych.
Innym przejawem jest rozwój nowych technologii, mass mediów i mediów społecznościowych, przez które ludzie stają się “anonimowi”.

Kryzys wiary. Wymieniano również ogólny kryzys wiary i religijności, którego konsekwencją jest obserwowana już w Polsce laicyzacja. Wśród wiernych wskazywano na: niewiedzę, nieznajomość nauki Kościoła, katechizmu i zasad wiary, a także brak przykładu chrześcijańskiego życia – ta uwaga odnosi się zarówno do świeckich, jak i duchownych.

Przyczyny, których źródło tkwi w problemach Kościoła

Zasygnalizowane podziały społeczne i kulturowe w naturalny spokój przenoszą się do wspólnoty Kościoła. A jednak jest wiele przyczyn podziałów, które powoduje sam Kościół – i jako instytucja Kościoła, i jako wierni.

Podziały wewnątrz Kościoła. Podziały wynikają z istniejących wśród wiernych nurtów podejścia do wiary. Podziały się pogłębiają i postawy się radykalizują.
1. podstawowy podział na „Kościół tradycji” i „Kościół liberalny”, – kościół tradycyjny, liberalny; zamknięty, otwarty
2. Niektórzy rysowali ten podział inaczej, przeciwstawiając Kościół tradycji ruchom charyzmatycznym.
3. Inni jeszcze wskazywali na podział (a nawet konflikt) pomiędzy członkami Kościoła uważającymi się za grzeszników chcących się nawracać i grzeszników chcących akceptacji grzechów przez Kościół
4. podział (wśród duchowieństwa i nie tylko) rodzą też ważne inicjatywy – np. Fundacja św. Józefa, mająca za cel pomoc ofiarom pedofilii; nie wszyscy akceptują potrzebę jej istnienia

Upolitycznienie duszpasterstwa. Podczas konsultacji padło kilka uwag dotyczących podejmowania tematów politycznych przez księży podczas Mszy św., prezentowanie przez nich „jedynie słusznej” wersji patriotyzmu, a nawet popierania określonej partii politycznej. Uwagi dotyczyły nie tylko duszpasterstwa parafialnego, ale też hierarchii kościelnej: np. zarzut „zblatowania” z partią rządzącą), wypowiedzi politycznych w przestrzeni kościelnej,

Klerykalizm. W części wypowiedzi powtarza się temat klerykalizmu, podjęty podczas poprzednich konsultacji, jako kolejna z przyczyn podziału. Wskazywano na postawę duchownych jako tych, którzy wiedzą wszystko najlepiej i komunikują się z parafianami “z góry”, przedmiotowe traktowanie ludzi oraz utrwalanie przez nich podziału na duchownych i świeckich. Konsekwencją jest brak współpracy księży ze świeckimi. Młodzi potrzebują norm moralnych i zasad, proponują swoje inicjatywy, ale spotykają się z duszpasterzami, którzy nie chcą, lub nie potrafią z nimi rozmawiać. Młodzi szybko się zniechęcają, traktują to jako „zderzenie z betonem”.

Kryzys duchowości Kościoła. Sporo głosów wskazywało na problem odejścia Kościoła od tradycyjnego nauczania i poddania się “oczekiwaniom świata”, przypodobania trendom obcym własnej nauce. Przykłady tego kryzysu były różne i uzależnione często od osobistej duchowości i doświadczenia Kościoła mówiących: od ogólnego poglądu: “postawa nie słuchania Ducha Świętego”, poprzez “brak solidnej wiedzy teologicznej u duchownych” po konkretny obraz: “kiedyś ksiądz chodził w sutannie i to była ewangelizacja, teraz to rzadkość”. “Kościół nie stara się jednoczyć we własnej wspólnocie, tylko dopasować do oczekiwań”. “Podąża za duchem tego świata, a nie za Jezusem”. “Ulega zgniłym kompromisom”. “Są pasterze Kościoła, którzy pozbywają się doktryny katolickiej i wprowadzają podział między wiernymi”.

Brak jasnego przekazu, jakie jest nauczanie Kościoła. Według uczestników, moralna nauka Kościoła jest zbyt słabo słyszalna na ambonach – a przez to łatwiej ją relatywizować przez wiernych. Chodzi o sprawy związane m. in. z aborcją i LGBT. Szacunek wobec człowieka nie oznacza akceptacji grzesznego czynu. W obliczu “kryzysu pojęć”, w wypowiedziach biskupów brakuje jasności i nazwania problemów po imieniu. Pojawiło się pytanie o pozwolenie przyjmowania Eucharystii przez wiernych żyjących w związkach niesakramentalnych – wywołuje to obawę zmiany kościoła – protestantyzm.

Brak jednolitego stanowiska wśród biskupów. Powiązany jest z tym problem braku jednoznaczności w nauczaniu pasterzy, pokazujący się w sprzecznych ich wypowiedziach. Według uczestników podejmujących ten temat, dotyczy przykazań i zasad moralnych, solidnej formacji w duchu Papieża Franciszka i Kościoła katolickiego, przez co to, co kiedyś było nazywane grzechem, dziś staje się akceptowalne i dobre. Źródło podziałów tkwi także w nieposłuszeństwie Kościołowi i papieżowi. Niektórzy twierdzili, że ta niejednolitość dotyczy spraw wiary: “inna diecezja to inna rzeczywistość, choć ten sam Kościół”. Przytoczono przykłady – jeden dawny, choć wciąż żywy, gdy biskup jednej z warszawskich diecezji udzielił w piątek dyspensy, a drugi nie. Z jednej strony nie zwraca się uwagi na liturgiczne nadużycia, a z drugiej strony obraża się osoby, które przywiązują wagę do liturgii. Chodzi również o kwestie ważne dla społeczeństwa, tematy kontrowersyjne albo bieżące, jak uchodźcy czy szczepienia.

Brak autorytetów w Kościele – osobowych i moralnych. Brak autorytetów – Kardynał Wyszyński był niekwestionowanym autorytetem dla ludzi, ale czy przypadkiem my sami nie niszczymy autorytetów.

Dzisiejszy świat kształci specjalistów w różnych dziedzinach i wartością są kompetencje i wiedza. Od czasu bł. Stefana i św. Jana Pawła, Kościół w Polsce przestał przekazywać wiedzę o wierze. Nowe pokolenia nie są specjalistami w zakresie wiary i są bezradni w rzeczywistości jaką są podziały.

Oskarżenie o sanitaryzm. Rozbijanie Kościoła poprzez wprowadzanie sanitaryzmu (segregacja sanitarna) – kwestia kluczowa – wpuszczanie do kościoła tylko zaszczepionych i zgadzanie się na redukowanie udziału wiernych do 30% zamiast zapraszać do Kościoła.

Kościół a Tradycja. W Kościele niektórzy odczuwają brak miejsca na bogactwo tradycji doktrynalnej, liturgicznej i moralnej podczas gdy widać otwarcie na środowiska zamknięte na tradycyjne nauczanie lub też będące w sprzeczności z nauką Ewangelii. W tym kontekście powtórzyło się niezrozumienie – wyrażone już w poprzednim spotkaniu – co do decyzji papieża Franciszka odnośnie formy nadzwyczajnej rytu rzymskiego. Wielokrotnie padła też krytyka pod jego adresem ze strony tych uczestników, którzy w przywróceniu tej formy widzą lekarstwo na istnienie podziałów.

Błędy w funkcjonowaniu duszpasterstw. Zamknięte grupy w parafii, które dominują przestrzeń w parafii – np. ludzie związani z jednym ruchem, wspólnotą zdominowali oprawę liturgii, także scholę i zapraszali do niej tylko swoje własne dzieci”. Działania duszpasterskie cechuje swoista doraźność (jakby na krwotok zastosować plaster: nie pomoże a pogarsza, zaś w Kościele takie działanie zabija Ducha Bożego). Wspólnoty starają się pokazać jako niepowtarzalne byty. Rola liderów we wspólnotach – również potrafi dzielić („jedni uważają się za lepszych od drugich” np. dlatego, że uczestniczą w takich, a nie innych formach pobożności)

Cechy Kościoła w Polsce. Kościół polski jest „aintelektualny”, jest dużo tradycji, a mało refleksji intelektualnej. Miała to wypełnić katecheza szkolna, ale to się chyba nie udało. Jedność Kościoła jest pozorna, bo przeszkadza pojęcie Polaka-katolika, który jest zamknięty na innych. Jak budować jedność, skoro czuję się wyproszona z Kościoła, za swoje poglądy.

Brak formacji religijnej opartej o wiarę, rozum i sumienie, mylne rozumienie pojęć teologicznych i tym samym roli poszczególnych osób w Kościele np. chęć zrównania kapłaństwa służebnego z powszechnym.

Osłabienie wiary. „to co mnie boli i odrzuca – gdy widzę kapłanów, którzy nie są świadkami wiary”, „jesteśmy grzesznikami i wszystko może nas podzielić (komunia na rękę/do ust, maseczki, podejście do szczepień itp.)”, „dzieli grzech, niesłuchanie, pycha”

Brak dialogu, błędy komunikacyjne. Wiele nieporozumień i podziałów wynika z braku dialogu między członkami Kościoła. Brak wspólnego słownika pojęciowego współczesnego społeczeństwa, potęguje problemy związane z komunikacją hierarchów, kapłanów i świeckich. Wśród wiernych: Wzajemna nieznajomość siebie nawzajem, obcość. Mało czasu spędzamy razem po liturgii, w przeciwieństwie np. do Niemiec. Młodzi zniechęcają się, wypalają się, bo nie czują się wysłuchani. Utrudnieniem do zmian jest ciągłe przeświadczenie, że „rozmawiamy, rozmawialiśmy, ale i tak nic się nie zmieni”. Brak chęci do słuchania, brak umiejętności aktywnego słuchania, brak otwartości na inny pogląd (w rodzinach, w wychowywaniu dzieci, wspólnotach, parafii)

Inne przyczyny:
a. Brak miłości i ocenianie człowieka
b. „język nienawiści” – także ze strony hierarchów („tęczowa zaraza” itp.)
c. stosunek hierarchii Kościoła do przestępstw pedofilii, poczucie wielu, że sprawy były i nieraz są „zamiatane pod dywan”. Milczenie Kościoła wobec skandali (przyrównanie do sytuacji Kościoła w Ameryce).
d. brak transparentności finansowej
e. Udzielanie Komunii na rękę
f. fałszywy ekumenizm
g. Wypowiedzi Franciszka, które często są źródłem podziału.

Doktryna Kościoła

Część z zasygnalizowanych przyczyn nie jest wynikiem błędów, lecz natury Kościoła. Niezmienialna doktryna Kościoła w sprawach fundamentalnych budzi sprzeciw części nawet wiernych, jak np. sprawa życia ludzkiego – aborcja, czy inne kwestie moralne, jak i np. sprzeciw wobec ideologii gender.

Relatywizm, postawa chcąca zmienić Kościół wg swoich wyobrażeń. Jedności w Kościele grozi także relatywizm. Każdy szuka swojej prawdy, stąd tworzą się skrzydła liberalne i konserwatywne, zamiast wspólnie szukać prawdy. Kościół jest oparty na fundamencie przykazań, nie ma mowy o jedności, gdy ktoś pojmuje inaczej przykazania Boże i prawo Boże, to prowadzi do herezji.

„Ubieranie” Kościoła w różne role społeczne. Wielu katolików postrzega Kościół tylko jako instytucję społeczną i pod tym kątem widzi jego działalność, część wiernych postrzega Kościół jako instytucję społeczną a część jako sakrament zbawienia.

Odrzucenie autorytetu Kościoła w sprawach wiary. To brak pokory polegający na podważaniu autorytetu Kościoła w kwestiach np. form przyjmowania Komunii św.

 

CZĘŚĆ DRUGA. Sposoby przezwyciężania podziałów

1. Zadania indywidualne
a. Być bliżej Chrystusa. Zawsze w Kościele była różnorodność, a jednak Kościół zawsze trzymał się konkretów. Jedność w Kościele nie wyklucza różnorodności. Jeśli będziemy bliżej Chrystusa, to będziemy też bliżej siebie.
b. Odkrywanie charyzmatu Chrztu św. i kapłaństwa chrzcielnego – to nas łączy. Formacja wiary – chrzest fundamentem jedności – kościół to Ci, którzy są ochrzczeni i wypełniają wolę Pana; nie ci, którzy tylko mówią: Panie Panie.
c. Słuchanie się nawzajem, dowartościowanie głosu świeckich, którzy również rozeznają. Wzajemny szacunek, zrozumienie, słuchanie siebie, komunikacja, przebaczenie i duch miłości, nie ranić słowem. Nauczyć się słuchać. Wsłuchiwać się w treść i starać się zrozumieć mówiącego.
d. Budowanie relacji, towarzyszenie innym, aktywność i otwartość przy zachowaniu własnej tożsamości.
e. Modlitwa o przezwyciężenie podziałów i uzyskanie komunii. Nie okopywać się. Modlitwa za pasterzy. Modlimy się o powołania, ale za pasterzy bardzo rzadko.
f. wyjście od komunii z Jezusem, od trwania w tej komunii prowadzi do komunii z ludźmi, komunii w Kościele” – poprzez dawanie świadectwa, przebaczenie, budowanie dzieł miłosierdzia.

2. Rola świeckich. Sami świeccy są zobowiązani do dbania o jedność – mają prawo do tego na mocy sakramentu Chrztu.
a. Aktywizacja świeckich – rola Rad Parafialnych
b. Katecheza pozaszkolna – w szkole solidnej wiary nie da się przekazać.

3. Zadania dla parafii.
a. Parafia jest dobrym miejsce do powstawania komunii. W parafii działają różne wspólnoty i są nastawieni na współpracę i bycia jedno w różnorodności.
b. Msza św. niedzielna, a po niej agapa, aby umożliwić wzajemne poznawanie się

4. Zadania wspólnot.
a. W kontekście problemów we wspólnotach – nauka dla liderów jak budować, jak dokonywać sukcesji. Dobre inicjatywy upadają często po odejściu lidera, duszpasterza, moderatora.
b. Współpraca pomiędzy wspólnotami – przede wszystkim w parafiach.
c. Wspólne spotkania środowisk akademickich, które są tak różne i każde z nich ma swój monopol na rację. Tylko doświadczenie Wspólnoty i obecności Boga może odtworzyć jedność tego środowiska.

5. Zadania hierarchii Kościoła. Potrzeba wsparcia ze strony Hierarchii i duszpasterzy dla osób posiadających inicjatywę. Większa otwartość ze strony hierarchów.
a. Wypracowanie ortopraksis – w zakresie połączenia tradycjonalistów i postępowców.
b. Stworzenie formuły stałej formacji świeckich, katechezy dorosłych. Jasny przekaz wiary, przykazań i moralności od księży. Potrzeba jasnego stanowiska Kościoła i jego zdecydowanego głosu w obronie wartości. Głosić konsekwentnie naukę Chrystusa. Postulat jasnego rozróżnienia spraw nienegocjowalnych i tych, które nie są niezmienialną doktryną.
c. Budowa autorytetu Kościoła. Jan Paweł II i Benedykt XVI stawali na znak sprzeciwu wobec zachwiania spraw fundamentalnych. Wokół lidera, który lepiej diagnozuje, łatwiej jednoczy się grupa

6. Rola duchownych.
a. Większa świadomość księży, kim są i jakie jest ich powołanie
b. Troska o formację wiernych poprzez wyraziste i jasne nauczanie z ambon, na katechezie, w mediach, w czasie przygotowania do przyjęcia sakramentów; podkreślanie znaczenia życia sakramentalnego i poddania swego życia Bogu, W parafiach godziny biblijne.
c. Nie wprowadzać polityki do kościoła, nie sprzedawać prasy o zabarwieniu politycznym, nie organizować podpisów pod ustawami.
d. Poprawność celebracji liturgii w rycie zwyczajnym ma duże znaczenie: „Liturgia, mimo tego, że jest odprawiana w różnych językach, to jest ta sama, to samo łamania chleba.

7. Rola rodziny – wychowanie w rodzinie w duchu wartości ewangelicznych, wychowanie do słuchania, wychowanie do miłości.

8. Młodzi.
a. stworzenie przestrzeni dla młodych, by czuli się przyjęci w parafiach, rozeznawanie ich potrzeb w środowisku lokalnym,
b. zwrócenie uwagi na wzajemne poznawanie się i podejmowanie współpracy przez środowiska w parafiach czy diecezji, dobra organizacja obowiązków księży w parafiach, aby mogli poświęcić czas dla młodych,

9. Uwagi “synodalne”. Pokazywanie tego, co jest wspólne dla wszystkich katolików, bez negowania różnic różnych wspólnot. To przecież różne formy realizacji jednej (niezmiennej) doktryny.
a. „Ważna jest współpraca świeccy-kapłani. Zdejmujemy sprawy organizacyjne z księży np. w przygotowaniu rekolekcji”, „Rozwiązanie – próbować się komunikować.”, „Bez dialogu nie widzę możliwości rozwoju.”, „Też mi się marzą odważni kapłani, którzy nie będą się bali rozmawiać z ludźmi, będą mieć odwagę pójść do akademika, do różnych środowisk”
b. Komunikacja wewnętrzna. troska o lepszą komunikację biskupów z wiernymi,
c. Komunikacja zewnętrzna. nagłaśnianie działalności Kościoła (wielu ludzi nie wie jak wiele Kościół daje społeczeństwu),
d. Sięgnięcie do struktury Kościoła. Władza w Kościele pochodzi od Boga. Władza nauczania ma jednoczyć. Władza to przywództwo, które powinno odnosić się do autorytetu Stwórcy. Władza powinna uczyć powracać do pobożności, np. poprzez pobożność narodową.
e. Modlitwa – czuwania ogólnodiecezjalne o jedność w rodzinach i parafiach
f. Propozycja zmiany sposobu rozmawiania o Kościele, uczenie się słuchać innych.

10. Inne
a. “Powrót do Tradycji”

Jako odpowiedzialni za Synod za poziomie diecezjalnym jesteśmy bardzo wdzięczni wszystkim uczestnikom pierwszego synodalnego spotkania konsultacyjnego. Spotkanie okazało się pięknym doświadczeniem obecności Ducha Świętego w Kościele: ludzie z różnych środowisk i poglądów mogli razem się modlić i wsłuchiwać siebie nawzajem.

Sprawozdanie z pierwszego spotkania konsultacyjnego zostało opracowane na podstawie relacji przygotowanych przez prowadzących poszczególne grupy: opierała się zatem na 10 relacjach. Ma ono charakter problemowy: jego celem jest przedstawienie pojawiających się aspektów wyłaniających się z wypowiedzi, przede wszystkim wokół zaproponowanego tematu. Choć nie ma możliwości zrelacjonowania każdej wypowiedzi, starano się wyszczególnić każdy przedstawiony problem, choćby wyrażony przez jedną osobę.

Tematykę uszeregowano według częstości powtarzanych aspektów. Poszczególne części syntezy to:

• bezpośrednia analiza tematu „Kościół klerykalny – Kościół synodalny”
• synodalność i nadzieje związane z procesem synodu
• obawy wynikające z synodu
• inne wyszczególnione problemy
• inne wyszczególnione postulaty

WOKÓŁ TEMATU „KOŚCIÓŁ KLERYKALNY – KOŚCIÓŁ SYNODALNY”

Tematyka konsultacji skupiała się wokół pojęć „klerykalizm” i „synodalność”, które nie zostały jasno zdefiniowane, przez co mieliśmy do czynienia – zwłaszcza w przypadku „klerykalizmu” – z różnym rozumieniem tego pojęcia. Brak jego zdefiniowania został zresztą skrytykowany przez kilku uczestników spotkania.

„Klerykalizm” to po pierwsze krytyka duchownych jako taka, pojemna na wszelkie negatywne aspekty życia duchownych.

Czasem „klerykalizm” definiowany jako mentalność, a nawet pewnego rodzaju duchowość, rozumiana w sposób opaczny. Oto świadectwo osoby, która zmagała się z taką postawą: „Przez lata byłam przekonana, że żeby być bliżej Boga to muszę być osobą duchowną albo konsekrowaną” – stwierdziła jedna z uczestniczek.

W innych wypowiedziach „klerykalizm” był konkretniej zobrazowany, a Kościół klerykalny w tej perspektywie postrzegany wyłącznie jako „wspólnota duchownych”. Towarzyszyły temu emocje, że duchowny patrzy „z góry’ na świeckich, doświadczenie lekceważenia umiejętności świeckich, wiedzy, kwalifikacji świeckich i wręcz wypychania z Kościoła, „doświadczenie zamkniętych okien i drzwi”. Obserwuje się aurę wyższości, ogrom podziałów, wręcz niezdrowej konkurencji i współzawodnictwa między duchownymi. Brakuje otwartości i spójności. Kościół klerykalny nie służy już dziś nikomu – świat dzisiejszy tego nie rozumie (nie akceptuje).

Negatywne i długoletnie doświadczenie Kościoła klerykalnego pojawiło się w co najmniej kilku wypowiedziach. Jedna z osób powiedziała o zdaniu usłyszanym od jednego z księży: „to księża mają powołanie, a świeccy nie”. Klerykalizm – nawet jeśli nie do końca dostrzegany wśród księży pracujących w parafiach – doświadczany jest z kolei w postawie biskupów. Padło sformułowanie: „Hierarchowie więcej pouczają niż słuchają”.

Sporadycznie pojawiała się krytyka samego sformułowania tematu konsultacji „Kościół klerykalny – Kościół synodalny” i zaproszenia do wyrażenia emocji wokół tych pojęć. „Kościół nigdy nie odwoływał się do emocji, bowiem są one ulotne i czasami złudne, a nawet pochodzące od złego ducha. Kościół odwoływał się zawsze tylko do rozumu. Skąd więc takie tłumaczenie i czemu ma służyć tak skonstruowane pytanie?”

Analizę tematu podejmowali też duchowni. Dla jednego z nich temat był powodem do radości, gdyż w sytuacji, gdy „w parafii wiele spada na księdza”, synodalność daje możliwość podzielenia się ze świeckimi również zadaniami duszpasterskimi, włączenia kreatywności innych czy dokonania wspólnego rozeznania.

Odejście od klerykalizmu do Kościoła synodalnego postrzegano jako szansę dla Kościoła – poprzez uświadamianie, że również wierni świeccy są powołani, posłani do innych świeckich, że Duch Święty działa również przez świeckich. Potrzebna jest zmiana myślenia, że Kościół nie jest tylko duchownych, ale i świeckich. W Kościele świeccy „idą ramię w ramię” z duchownymi.

 

SYNODALNOŚĆ I PROCES SYNODU

„Synodalność” to dość nowe pojęcie dla wiernych Kościoła, a jednak zostało ono przyjęte: dowodzi tego fakt, iż było ono dość powszechnie używane przez uczestników spotkania i ilustrowane rzeczywistościami codziennego doświadczenia.

Synodalność jako żywa wspólnota. Zwłaszcza dla osób zaangażowanych we wspólnoty i należących do żywych parafii synodalność Kościoła „jest czytelna i doświadczają jej w życiu”. Dla niektórych jest wręcz „czymś bardzo bliskim i znajomym”. Ten sposób działania funkcjonuje w stowarzyszeniu, w grupach dziecięcych i młodzieżowych. Objawia się ona we współdzieleniu życia – potrzeb, trudów, wyzwań wychowawczych itd. Wiele osób mówiło o tym, że uczą się dużo od siebie nawzajem dzięki słuchaniu. Doświadczają bogactwa i różnorodności Kościoła – „polifonii”. Dużo osób zwracało uwagę na bycie w drodze, razem. Patrząc na swoje życie widzieli jak wspólnota rodzinna, parafialna, DA, czy ruchy na różnych etapach życia pomagały im wzrastać.

Bycie we wspólnocie (Ruchu, Duszpasterstwie Akademickim, żywej parafii) daje pragnienie i poczucie odpowiedzialności. W wielu miejscach ludzie (np. studenci) są aktywni i wychodzą z inicjatywami. Niektórzy mówili o tym, że odnajdują się konkretnej służbie w swojej parafii. Wiele osób podzieliło się osobistym doświadczeniem Kościoła, wsparcia modlitewnego (i nie tylko) otrzymywanego w trudnych sytuacjach jak śmierć dziecka, problemy małżeńskie, choroba.

Ważna rola wspólnoty ujawnia się i w tym, że pomaga ona dojrzale doświadczać wiary.

„Synodalności doświadczam we wspólnocie gdzie nie oceniamy się, słuchamy siebie nawzajem, znane mi jest doświadczenie słuchania i wypowiadania się. Czasem jak słyszę, że ktoś krytykuje innych, żąda przyjęcia swojej postawy, to działa na mnie mrożąco”

Moje doświadczenie Kościoła jest doświadczeniem małej wspólnoty (Neokatekumenat), gdzie od dawna doświadczam synodalność. W takiej małej wspólnoty, wzajemne relacje braci i sióstr pochodzących z różnych środowisk pomagają nam w budowaniu Kościoła synodalnego. W takiej wspólnocie Ksiądz jest bratem, który można korygować; wtedy nie ma miejsca na klerykalizm.

Jeszcze inne spojrzenie pojawiło od osób ze wspólnoty Sant`Egidio, gdzie różni ludzie („od prawa do lewa”) pomagają zaakceptować trudną często do akceptacji „inności drugiego człowieka”. Synodalność jako „Jedność w różnorodności” to ważne dla Kościoła. Wspólnota oparta na konkretnej pomocy biednym jednocześnie dociera z ewangelią do drugiego człowieka.

Synodalność, wspólnota, bycie razem doprowadzają do zmiany postrzegania Kościoła – od instytucji, na czele której są duchowni, ku „domowi” – domowi Ojca oraz „mojemu domowi”, gdzie „jestem u siebie”. Takie postrzeganie i bycie razem w Kościele tworzy też zupełnie inne relacje z księżmi.

Synodalność jako życie parafii. Wiele osób potwierdziło, że w ich parafiach nie ma życia wspólnotowego. Ci, którzy nie mają takiego doświadczenia w swoich parafiach, patrzą z nadzieją na proces synodalny jako dający szansę na ożywienie swych wspólnot, włączenie w życie wspólnoty większej liczby osób. Często zwracano uwagę na problem anonimowości – cechujący zwłaszcza parafie wielkomiejskie, gdzie ludzie się po prostu nie znają. W parafiach wiejskich anonimowości brak, występuje z kolei inne zjawisko: mało się dzieje poza tradycyjnymi formami życia parafialnego. Choć jedna z osób z wiejskiej parafii stwierdziła: „tam synodalność istnieje od dawna”. Podkreśliła bardzo dobrą współpracę z księdzem.

Parafie wspólnotowe, „zaangażowane”, niezależnie od tego czy wiejskie, czy wielkomiejskie – podkreślano – są takie w dużej mierze dzięki otwartości proboszcza.

Dominowało przekonanie, że parafia jest terenem do rozwijania synodalności. Obszar synodalności to m. in. Rady Duszpasterskie i Rady Ekonomiczne. Rady Duszpasterskie przeważnie istnieją w parafiach, gorzej z Radami Ekonomicznymi, które prawie nie istnieją: zostało to zintepretowane jako potwierdzenie, że księża proboszczowie nie chcą porad osób świeckich, którzy często mają lepsze pojęcie o finansach niż oni.

Uczestnicy przywoływali różne, skrajne opinie i doświadczenia. Oto przykład: „W mojej parafii jest możliwość różnych aktywności, znam swoich księży, ja się interesuje tym co się dzieje w parafii. Kościół nie jest dla mnie anonimowy. Jeśli są wątpliwości dotyczące nauczania kapłani pomagają mi zrozumieć”. Z drugiej strony inna osoba dzieliła się, że w jej parafii „brakuje słuchania wiernych, nawet w radzie parafialnej proboszcz przedstawia tylko swoje pomysły”.

Brak synodalności. Doświadczeniem braku synodalności dzieliły się osoby ze wspólnoty Wiara i Tęcza, przeżywające „trudne doświadczenie Kościoła”, zazdroszczące pięknego doświadczenia innych osób. Jako Wspólnota nigdy nie mieli wsparcie w Kościele. Księża nie chcieli im pomagać. „Niejednokrotnie czułem, że w Kościele nie ma miejsca dla mnie – dlatego, że jestem gejem”. Sami muszą zorganizować rekolekcje. „Doświadczyliśmy synodalności ponieważ pomimo brak pomocy i zrozumienia ze strony księży sami się zorganizowaliśmy bo chcieliśmy być blisko Boga. Po wielu złych doświadczeniach z Kurią wreszcie zostaliśmy wysłuchani przez osoby kontaktowe Synodu warszawskiego. To było pięknie. Wierzę w słuchanie!”

Synodalność jako rozmowa. Synod, jako poruszenie w Kościele to okazja do rozmowy. Wspólnota religijna to rodzina, w której mamy wzrastać duchowo, wzmacniać naszą wiarę, zachęcać do misji, do systematycznej pracy w Kościele. To wzbudza poczucie odpowiedzialności za to kim się jest, jakim człowiekiem.

W niektórych wypowiedziach wybrzmiał inny wymiar tego aspektu – jako spotkanie, rozmowa z tymi, którzy są daleko od Kościoła. Synodalność w takim wymiarze to przede wszystkim pokora, ale i wyzwanie. „Żyjmy tak, żeby chciano nas pytać”.

 

Droga synodalna. Wiele osób dostrzega w zaproponowanym procesie synodalnym zaproszenie Ducha Świętego do bycia świadkami i potrzebę autentyczności chrześcijan. W propozycjach drogi synodalnej widziano przede wszystkim szansę, a nie zagrożenie.

W dotychczas przywołanych wypowiedziach relacje księża-świeccy w ogóle nie były podejmowane – co nie znaczy, że duchowni w tym pejzażu nie występowali, raczej obecność księży była raczej oczywista i pozytywna. Osoba z drogi neokatechumenalnej podkreśliła, jak ważny w jej życiu był moment, gdy usłyszała, że Bóg kocha grzesznika. Usłyszała to od osoby świeckiej.

Ochrzczeni mają żyć kapłaństwem chrzcielnym. Duch Święty jest udzielany nie tylko księżom. Podkreślono, że na drodze neokatechumenalnej podążą się razem: ludzie różnego pochodzenia, z różnych stanów, prezbiterzy, razem się nawracają. Ważne jest, że w ekipach, w których głosi się ewangelię, szefem jest osoba świecka.

Ich obecność była raczej oczywista i pozytywna. Czas na wypowiedzi, gdzie padł wyraźny akcent na relacje duchownych i świeckich.

Pojedyncze osoby wskazywały, że synodalność widzą: jedna „w Mszy Trydenckiej”, druga „podczas Orszaku Trzech Króli, gdy wszyscy idą razem”.

 

Świeccy-duchowni. Jedna z osób podkreśliła słowa papieża Franciszka o „towarzyszeniu”. Idziemy razem ku zbawieniu, hierarchia ma wskazywać drogę, ale nie zmuszać. Wiele osób podkreślało z kolei problem otwartości księży i ich problem ze wsłuchiwaniem się w głos świeckich.

Jedna z osób, pracująca w radiu, podkreślała konieczność konkretnego współdziałania i wspólnego podejmowania różnych inicjatyw razem z hierarchią. Aby media, zwłaszcza chrześcijańskie, nie tylko realizowały adresowane do nich oczekiwania, ale mogły również współpracować.

Ksiądz nie jest kimś nadzwyczajnym, bo wtedy łatwo zgorszyć się bardzo grzechem księży. Ksiądz również ma się nawracać, razem ze świeckimi.

Rola kapłana to z jednej strony „kogoś nieosiągalnego, kto rządzi i decyduje”, przez innych jednak postrzegana pozytywnie, zwłaszcza gdy postawa osób duchownych zawsze pomagała. „Kapłan jest Alter Christus. Kapłani powinni nas wszystkich wzmacniać w wierze.”

Podkreślano brak synodalności na gruncie relacji z księżmi, na przykład w parafiach. „Chcemy być przyjęci przez Proboszcza, by być uczestnikami życia parafii i Kościoła”.

Idea synodu. Jedna z osób podkreślała, że synod jest szansą, ponieważ „możemy powiedzieć, co nas boli”. Możemy też powiedzieć, jak chcemy się zaangażować w życie Kościoła. Wierni świeccy zauważali, że wielu księży nic nie wie o synodzie i nie wydają się nim specjalnie zainteresowani. Trudno jest im wsłuchiwać się w głos świeckich. Często trudno o współpracę.

Podkreślono, że synod jest ogromną nadzieją na poruszenie świeckich i na zmianę mentalności zarówno duchownych jak i świeckich.

Mimo że idea synodu budzi kontrowersje, że doprowadzi do bałaganu, stwierdzano, że intuicja papieża Franciszka wyraża głęboką potrzebę wiernych. Efektem może być to że może się rozwinąć odpowiedzialność za Kościół. „Takiej rozmowy nam brakuje na poziomie parafii i wyżej”. Na Mszy św. nie tworzymy wspólnoty, mamy sobie pomagać a często myślę że bardziej podkładamy sobie nogę. Te spotkania mogą otworzyć jednych na drugich, możemy poznać poglądy drugiej osoby, tylko to może spowodować że zmienię swoje poglądy”

 

SYNOD I SYNODALNOŚĆ – OBAWY

Na temat procesu synodalnego i samej synodalności pojawiły się również obawy – artykułowane zarówno w grupach, jak i w znaczącej reakcji części uczestników pod koniec spotkania konsultacyjnego, gdy chcieli się dowiedzieć, co dalej będzie się działo z ich opiniami: w jaki sposób zostaną one ujęte w syntezie, kto jej dokona i na ile ich zaangażowanie (nie) będzie spożytkowane czy wręcz pominięte. Dało się zauważyć obawę o fasadowość synodu, gdy byłby on tylko bezowocnym daniem możliwości „wysłuchania” wszystkich chętnych.

Drugi typ obaw dotyczył krytyki synodu i synodalności. Ci uczestnicy wyrażali „opór” z powodu odczuwanego zagrożenia oddania Kościoła w ręce świeckich, jego demokratyzacji i zmiany doktryny według dyktatu większości, a nawet mniejszości. Bardzo często uczestnicy powoływali się na przykład niemieckiej drogi synodalnej i dopytywali, czy synod zwołany przez papieża nie będzie realizowany w taki właśnie sposób. Uczestnicy wyrażali obawy o to, że synod przyniesie idee liberalne, zmieniające doktrynę Kościoła. „Synodalność prowadzi do protestantyzacji Kościoła”. „Synod jako koncepcja to jakieś przedstawienie, szopka.”

Warto nadmienić, że te osoby negatywnie postrzegały inne synody zwoływane przez Franciszka, które miały rzekomo doprowadzić do wprowadzenia „viri probati”, komunii świętej dla rozwodników, czy liberalizacji zasady dotyczące moralności seksualnej. To efekt długoletniej kampanii medialnej prowadzonej przez środowiska konserwatywne w kontrze do Franciszka, według której kolejne synody miały być „wytrychem” dla wprowadzenia liberalnych idei. Wbrew tym obawom, żaden z synodów nie zakończył się długo zapowiadanymi zmianami, a mimo to przekonani do takiego postrzegania synodów wierni nadal pozostają sceptyczni.

Sceptycyzm co do idei synodu przejawiał się w oburzeniu na logo synodu, w którym pasterz idzie wśród ludu. „Pasterz nie może iść wraz z trzodą, on ma ją prowadzić”. „W Kościele jest struktura hierarchiczna i tak ma pozostać”.

Te dwa typy obaw rysują jednocześnie dwie postawy obecne wśród wiernych wobec synodu: postawa nadziei oraz postawa sceptycyzmu. Warto jednak nadmienić i docenić, iż te osoby przyszły na spotkanie synodalne i wyraziły żywione przez siebie obawy.

Trzeci, odrębny typ krytyki dotyczył języka wyjaśniania synodu, zawartego w dokumentach. Trudno na podstawie relacji określić, czy chodzi o dokumenty rzymskie czy te powstałe w Archidiecezji Warszawskiej. Zwracano uwagę na hermetyczny język, odległy od współczesnego, trudny do zrozumienia dla przeciętnego odbiorcy. Część osób krytykowała pytania pomocnicze, za ich złe sformułowanie.

 

PROBLEMY

Pominięto te problemy, które bezpośrednio wiążą się z tematem synodalności i zostały już zasygnalizowane.

Kościół i młodzi. Wyzwanie dzisiejszych czasów. Młodzi ludzie odchodzą od Kościoła. Swoim buntem pokazują, że Kościół nie zna ich świata, jest niepraktyczny. Są wrażliwi na hipokryzję duchowieństwa, zwłaszcza gd buduje swą pozycję w sposób klerykalny, zasłaniając się autorytetem.

Ich odchodzenie jest spowodowane również kryzysem rodziny, który sprawia że młodzi są zagubieni duchowo.

Ze strony Kościoła nie ma propozycji dla młodszych dzieci, w szczególności dzieci po I Komunii Świętej. Rodzice często nie mają pomysłu czy czasu na zajęcie się dziećmi, zwłaszcza w obszarze wychowania, duchowości. W duszpasterstwie młodzieży zbyt wielki akcent postawiony na emocje. Za mało rozważań intelektualnych i formacji intelektualnej, które doprowadzają do poznania rozumowego i pozwalać na wzrastanie.

Wyzwanie dzisiejszych czasów to powrót młodych do Kościoła. Pan Bóg młodych przyciąga do Kościoła przez ludzi świeckich.

Niejednoznaczność nauki Kościoła. Ten głos pojawił się wiele razy: mówiono wręcz o „poczuciu rozchwiania” przez różne nauczanie biskupów. Padł w tym kontekście postulat „uzgodnienia nauczania”. Poczucie braku wyrazistości Kościoła, jego nauki. Często wysyłane są sprzeczne sygnały, np. Komunia do ust i ministrant z pateną pilnujący żeby żaden okruszek komunikantu nie upadł na ziemię oraz obok ksiądz udzielający Komunii na ręce.

Brak autorytetu w Kościele, jakim był m.in. Kardynał Wyszyński – świeccy potrzebują głosu nie tyle w Listach Episkopatu, ale słowa pasterza.

Podziały w Kościele. To jeszcze inny aspekt tego samego zjawiska, braku jedności, widoczny na przykład w internecie – przestrzeni, gdzie młodzi szukają informacji i wiedzy. „Podzielony, niejednoznaczny głos Kościoła, brak mówienia jednym głosem – to częsta obserwacja uczestników.

Widoczny brak posłuszeństwa niektórych księży, nie słuchają biskupów – jako przykład wymieniono np. nie czytanie wybranych, ważnych wg listów biskupów.

Rozłam w Kościele widać jednak również pomiędzy wiernymi, jak na przykład konflikt „tradycjonalistów” z innymi katolikami.

Brak współpracy pomiędzy wspólnotami – zarówno na poziomie parafialnym (brak współpracy), jak i ogólnym. To rozdziela Kościół i nie przekonuje do „jedności w różnorodności”

Recepcja papieża Franciszka. Z tematem podziałów wiąże się kwestia oceny papieża. Od czasu papieża Franciszka pojawiło się dużo niejasności i sporów, wiele różnych interpretacji i niejasności w nauczaniu. Kontrowersyjne decyzje papieża, np. ostatnie dotyczące Mszy trydenckiej (ten głos powtarzał się), przyczyniają się do jeszcze większego podziału. „Nigdy nie byliśmy tak blisko schizmy”.

Poczucie strachu i obawy przed upadkiem Kościoła z powodu m.in. „zamętu” rozsiewanego przez papieża Franciszka. Jego rozmydlanie zasad wiary. Poczucie braku wiary prawdziwej.

Skandale. Wskazano również na nadużycia seksualne i niedostateczną walkę z nimi ze strony biskupów oraz uwikłanie w politykę. W wielu homiliach nie jest rozważana Ewangelia, dominuje polityka i przekonywanie do światopoglądu.

Kościół powszechny? Kościół w Polsce to Kościół z problemami. Kościół wykluczający, Kościół, gdzie są ludzie skrzywdzeni przez duchownych.

Inni z kolei widzą problem w tym, iż Kościół jest zbyt mało konserwatywny, defensywny, co grozi tym, iż katolicy zostaną sprowadzeni do „kanałów” w wymiarze publicznego okazywania wiary. Brakuje przywódców w Kościele takich jak Wojtyła Wyszyński. Poczucie modernistycznego Kościoła – wyrażające się np. w pozwoleniu na Komunię św. na rękę, ograniczeń pandemicznych (brak wody święconej w kropielnicy w kościołach)

Pozostałe:

– Krytyka listów przygotowywanych przez Episkopat Polski. Nudne, nieciekawe, źle pisane.

– Brakuje słyszalnego głosu Biskupa w diecezji, poza listami duszpasterskimi.

– w niektórych diecezjach blokuje się świeckim możliwość działania i głoszenia Słowa Bożego.

– nieuczciwość niektórych ataków na Kościół

– duże rozwarstwienie społeczne, zwłaszcza w Warszawie Obok wielu ludzi bogatych jest też spory, często ukryty i niezauważalny poziom biedy.

– W naszej Archidiecezji brakuje form pomocy drugiemu człowiekowi i pochylenia się nad biednymi – w każdej parafii są biedni ludzie.

– w wielu parafiach „brak wspólnot dla dorosłych”

– Brak znajomości nauki Św. Jana Pawła II

 

POSTULATY

Pominięto te postulaty, które bezpośrednio wiążą się z tematem synodalności i zostały już zasygnalizowane.

– Powołanie przez episkopat ogólnopolskiego radia katolickiego.

– Konieczność zreformowania formacji seminaryjnej, która często jest oderwana od rzeczywistości.

– Troska o sprawy małżeństw sakramentalnych i życia rodzinnego.

– Przepracowanie oferty Kościoła dla ludzi młodych.

– Świeccy eksperci i rodzicie powinni mieć wpływ na program katechezy.

– Większa odpowiedzialność świeckich za parafię.

– Wykorzystanie czasu poświęconego do przygotowania do sakramentów do ewangelizacji ludzi.

– Katechezy w parafiach.

– Tworzenie modelu parafii personalnych, nie tylko terytorialnych.

– Powrót do modlitwy w rodzinie. Doświadczenie wiary we wspólnocie rodzinnej pozwoli na wyjście z kryzysu wiary.

– …aby księża bardziej interesowali się życiem codziennym parafian.

– Potrzeba większej „świadomości chrzcielnej”, by ludzie żyli tym, co wynika z udziału w misji kapłańskiej, prorockiej i królewskiej Jezusa.

– Potrzeba większej aktywności kobiet w Kościele.

– Przeprowadzenie w szkole katechezy o Synodzie

– Ważne, żeby w procesie synodalnym nie pomijać zakonnic i zakonników.

– Konieczność głoszenia przez księży homilii opartych o Słowo Boże, nie tylko w niedzielę.

Synod jest szansą, żeby powiedzieć co nas boli, ale też żeby zaangażować się głębiej – mówili uczestnicy konsultacji synodalnych w Archidiecezji Warszawskiej. Wieczorem 23 listopada w Domu Arcybiskupów Warszawskich odbyło się pierwsze spotkanie na poziomie diecezjalnym zatytułowane “Od Kościoła klerykalnego do Kościoła synodalnego”.

Złożyły się na nie modlitwa w intencji synodu, liturgia słowa pod przewodnictwem bp. Piotra Jareckiego oraz dzielenie się w grupach. – To piękny znak, że zależy wam na Kościele – powiedział ks. Matteo Campagnaro zapraszając uczestników do dzielenia się swoim doświadczeniem Kościoła i synodalności.

Wpierw jednak zebrani modlili się do Ducha Świętego i podczas liturgii słowa wysłuchali fragmentu z Dziejów Apostolskich opisującego Sobór Jerozolimski, w czasie którego jedni od nawróconych pogan domagali się obrzezania, inni zaś podkreślali, iż “łaską jesteśmy zbawieni” i nie należy od nich tego wymagać.

– Różnice zdań są wszechobecne w życiu społeczeństw, są także w życiu Kościoła – skomentował w homilii bp Jarecki. Jego zdaniem, nie powinniśmy udawać, że ich nie ma, ale starać się je rozwiązywać wspólnie. Podkreślił też, za papieżem Franciszkiem, że jedność jest ważniejsza niż podział i konflikt.

Po części liturgicznej rozpoczęły się spotkania w mniejszych grupach. – To piękny znak, że zależy wam na Kościele – stwierdził ks. Matteo Campagnaro zapraszając do dialogu i słuchania. W skład każdej grupy weszli przedstawiciele różnych środowisk – dobrani losowo. Ich wypowiedzi zebrali sekretarze grup. Na tej bazie powstanie podsumowanie pierwszego spotkania konsultacyjnego, które zostanie wykorzystane w przygotowaniu syntezy diecezjalnej.

Punktem wyjścia do dzielenia się w grupach były zaproponowane wcześniej pytania pomocnicze: „Jakie jest twoje doświadczenie Kościoła? W jakich obszarach Kościoła warszawskiego tę synodalność już widać, można jej doświadczyć? Jakie emocje budzi w nas myśl – synodalność, Kościół synodalny? Do podjęcia jakich kroków zaprasza nas Duch Święty, abyśmy w Archidiecezji Warszawskiej wzrastali w naszym ‘podążaniu razem’?”

Na pytania te odpowiadali w grupach m.in. przedstawiciele Rady Duszpasterskiej, Rady Kapłańskiej, ale też Rady Zrzeszeń Katolickich działających na terenie Archidiecezji Warszawskiej. O swoich doświadczeniach mówili przedstawiciele różnych duszpasterstw i parafii. Miłośnicy liturgii trydenckiej jak i liderzy nowej ewangelizacji, “Wiara i Tęcza”, ale też katolicy niezrzeszeni. Mieszkańcy Warszawy, okolicznych miejscowości ale też niewielkich wiosek.

Sekretarze grup relacjonowali, że w ich grupach spotkały się zarówno osoby zaangażowane w parafiach, członkowie wspólnot i ruchów kościelnych, którzy mają dobre doświadczenie synodalności Kościoła, a także “niezrzeszeni”, którzy bywają nieufni, bo jak twierdzą “i tak nic się nie da zrobić”, ale widzą potrzebę odejścia od klerykalizmu w Kościele. Były też osoby, które do tej pory nie doświadczyły synodalności Kościoła, mają za sobą trudne doświadczenia w spotkaniu z Kościołem-instytucją. Kościół dotąd kojarzył im się ze strukturą a nie ze wspólnotą.
Ponadto księża zwrócili uwagę, iż warto zdefiniować klerykalizm i w formacji księży i kleryków “pokazać im to niebezpieczeństwo” zachowań klerykalnych. Przyznali, że mają problem ze słuchaniem świeckich.

Diecezjalne spotkanie synodalne zakończyło się modlitwą powszechną. Zebrani wspólnie odmówili “Ojcze nasz” po czym, przekazali sobie znak pokoju.

Na zakończenie bp Jarecki przywołał słowa papieża Franciszka “iż wolą Chrystusa jest, żeby Kościół trzeciego tysiąclecia był Kościołem synodalnym” i poprosił, aby uczestnicy spotkania rozmawiali o tym ze swoimi proboszczami, a także z rodziną i znajomymi. – Zapraszajcie ich do tego, żebyśmy w imię prawdy o Kościele zaangażowali się w proces synodalny – apelował.

Następne konsultacje synodalne na poziomie diecezjalnym odbędą się 14 grudnia w Domu Arcybiskupów Warszawskich. Tematem kolejnego spotkania będzie “Synodalność. Od podziałów do komunii”.

Równolegle do diecezjalnych toczą się też prace w parafialnych grupach synodalnych, w różnych ruchach kościelnych, środowiskach. Pierwotnie miały trwać do końca 2021 roku,, ale 29 października etap diecezjalny synodu został wydłużony i potrwa praktycznie do wakacji.

Pierwsze synodalne spotkanie konsultacyjne na poziomie diecezjalnym odbędzie się we wtorek 23 listopada 2021 o godz. 18.00 w Domu Arcybiskupów Warszawskiej. Zatytułowano je: “Od Kościoła klerykalnego do Kościoła synodalnego”.

Wezmą w nim udział członkowie Rady Duszpasterskiej Archidiecezji Warszawskiej, przedstawiciele środowisk, które już zgłosiły swój udział w pracach synodu a także wszyscy, którzy zechcą dołączyć – zapowiada ks. Matteo Campagnaro.

Przy tej okazji wyjaśnia, że podstawową formą pracy grup synodalnych jest modlitwa, lektura i dzielenie się ich owocami. Dlatego, aby uczestniczyć w spotkaniu konsultacyjnym na poziomie diecezjalnym warto wcześniej zapoznać się z materiałami przygotowawczymi.

Zawierają one wyjaśnienie tematu konsultacji, modlitwę za Synod “Adsumus Sancte Spiritus a także fragmenty Pisma świętego i dokumenty Kościoła katolickiego, które mogą posłużyć jako pomoc do osobistej modlitwy i refleksji, aby lepiej wsłuchać się w Ducha Świętego

Spotkanie diecezjalne, będzie – jak mówi ks. Campagnaro –  “pierwszym zbieraniem duchowych owoców naszej modlitwy” dla dobra Kościoła. 

Do pobrania:

Materiały przygotowawcze

Tzw. osoby kontaktowe z Archidiecezji Warszawskiej wystosowały list otwarty. Do udziału w diecezjalnym etapie synodu o synodalności Archidiecezja Warszawska zaprasza wszystkie środowiska

Do udziału w synodzie zaproszeni są wszyscy, bez wyjątku – podkreślają w Liście otwartym: ks. Matteo Campagnaro, Beata Chojnacka i Piotr Szular – osoby kontaktowe z Archidiecezji Warszawskiej. Zdecydowali się na wystosowanie listu otwartego, aby ich zaproszenie dotarło do jak największej liczby osób i środowisk, zarówno wierzących, jak i żyjących obecnie z dala od wspólnoty Kościoła.

W liście otwartym ks. Campagnaro, Chojnacka i Szular zachęcają do zaangażowania się w prace synodalne w parafiach i różnych środowiskach. “W Kościele, w społeczeństwie jesteśmy na tej samej drodze, idziemy ramię w ramię” – zwracają uwagę i dodają: “słuchanie jest pierwszym krokiem, aby “podążać razem”. A to – jak twierdzą – wymaga otwartego umysłu i serca, bez uprzedzeń. Zachęcają do wzajemnego słuchania, dzielenia się doświadczeniem i przeżywaniem wiary w Kościele.

Zapraszają też na otwarte spotkania synodalne, jakie będą organizowane na poziomie diecezjalnym. Pierwsze odbędzie się za miesiąc na temat “Od Kościoła klerykalnego do Kościoła synodalnego”.

Osoby kontaktowe zachęcają też do odwiedzania strony internetowej synodu w archidiecezji. Pod adresem synod.mkw.pl zarówno można znaleźć informacje o tym jak włączyć się w prace synodu, ale też przekazać swój głos w formie tekstu, nagrania audio lub video. “Po autentycznym dialogu, odpowiedzcie na problemy przedstawione do konsultacji oraz te, które w waszym środowisku są ważne i aktualne” – zachęcają do refleksji i dzielenia się odpowiedziami na pytania synodalne.

O swojej roli i zadaniach sygnatariusze listu piszą: “Nasz biskup, kard. Kazimierz Nycz, poprosił nas, byśmy animowali proces synodalny i byli osobami kontaktowymi między nim a osobami, który zechcą włączyć się w prace synodalne“. I dodają, że można się do nich zwracać z różnymi pytaniami i wątpliwościami.

Synod Biskupów “Ku Kościołowi synodalnemu: komunia, uczestnictwo i misja”, który potrwa do 2023 r. ma trzy etapy diecezjalny, kontynentalny i powszechny. W Archidiecezji Warszawskiej został zainaugurowany przez kard. Kazimierza Nycza 17 października 2021 w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela. W uroczystej liturgii uczestniczyli liczni księża i przedstawiciele wszystkich parafii Archidiecezji Warszawskiej.